Almanya’da, şekerli içecekler üzerinde vergi uygulanması konusunda tartışmalar hız kazanıyor. Şeker vergisi, uzun süredir ülkede gündemde olan bir konu. Birçok Avrupa ülkesi, özellikle İngiltere, bu tür içeceklere vergi getirmeye başlamışken, Almanya bugüne kadar tüketicilerin sağlıklı tercihler yapacağına güvenmeyi tercih etti. Ancak, sağlık sorunlarının artması ve obezite ile diyabet gibi hastalıkların yaygınlaşması, bu durumu değiştirme yolunda adımlar atılmasına sebep oldu.
Almanya Sağlık Bakanı Nina Warken, şeker vergisinin kamu sağlığına katkı sağlama amacıyla gündeme alındığını belirtti. Kamu sağlık sigortalarının finansal sürdürülebilirliğini artırmak için önerilen 66 maddeden biri de bu vergi oldu. Yasa taslağı, Hristiyan Demokrat Birlik (CDU) tarafından hazırlandı ve 2028 yılında yürürlüğe girmesi öngörülüyor. Elde edilecek gelirler, kamuya bağlı sağlık sigortalarına aktarılacak, ancak verginin belirli bir amaca hizmet etmesi gerekecek.
Almanya’da şeker vergisi konusunun gündeme gelmesi beklenmiyordu. Şubat ayında CDU parti kongresinde, Schleswig-Holstein eyalet teşkilatının bu tür bir vergi önerisi reddedilmişti. Eyalet Başbakanı Daniel Günther, bu öneriyi “yeşil dayatmacı politikası” olarak eleştirmişti. Ancak son gelişmeler, bu durumu değiştirmiş durumda.
Uzmanlar, Almanya’da şeker vergisi uygulanması halinde yaklaşık 450 milyon euro ek gelir elde edileceğini öngörüyor. Bunun yanı sıra, bazı sağlık sorunlarının önlenmesi sayesinde, kamu sağlık sigortalarının yıllık 20 ila 170 milyon euro tasarruf edebileceği tahmin ediliyor.
Almanya’da şeker tüketimi, Dünya Sağlık Örgütü’nün önerdiği sınırları önemli ölçüde aşıyor. Kadınlar günde ortalama 61 gram, erkekler ise 78 gram şeker tüketiyor. Özellikle şekerli içecekler, obezite, tip 2 diyabet ve kalp hastalıkları gibi sağlık sorunlarının başlıca nedenleri arasında yer alıyor. 200 mililitrelik bir içecek, 20 ila 34 gram arasında serbest şeker içerebiliyor. Almanya, Batı Avrupa’nın en büyük 10 ülkesi arasında en yüksek şekerli içecek tüketimine sahip olup, kişi başına yıllık tüketim 125 litreye ulaşıyor.
Dünya genelinde ise 100’den fazla ülke, en az bir tür şekerli içeceğe vergi uyguluyor. İngiltere, İrlanda ve Polonya, bu alanda öncü ülkeler arasında. Bu ülkelerde uygulanan kademeli vergi sistemleri, üreticileri daha az şekerli tariflere yönlendirmeyi başarıyor. Örneğin, İngiltere’de şekerli içeceklerdeki şeker oranı 2021 yılına kadar ortalama yüzde 29 azalmış durumda.
Uzmanlar, şeker vergisinin toplum sağlığı üzerindeki olumlu etkilerinin, özellikle düşük gelirli gruplar ve çocuklar üzerinde daha belirgin olacağını ifade ediyor. Bu nedenle, Almanya’nın bu adımı, sağlıklı yaşamı teşvik etmek ve sağlık harcamalarını azaltmak açısından önemli bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
